Σκοπός:

 Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή των φοιτητριών και φοιτητών στις εναλλακτικές μορφές επίλυσης αστικών και εμπορικών διαφορών, δηλαδή η εξοικείωση με τρόπους επίλυσης που δεν συνεπάγονται προσφυγή στη δικαστική οδό. Θα εξεταστούν στο πλαίσιο αυτό θεσμοί, όπως η διαιτησία (εσωτερική & διεθνής), η διαμεσολάβηση, η συμφιλίωση, και λοιπά μορφώματα (διαπραγματεύσεις, μικτά μοντέλα επίλυσης).

 

Περιγραφή:

 Η διδασκαλία θα ξεκινήσει με τη γένεση και εξέλιξη των μέσων εναλλακτικής επίλυσης διαφορών. Ακολούθως θα εξεταστούν τα επιμέρους μέσα εναλλακτικής επίλυσης διαφορών, και συγκεκριμένα η διαιτησία, οι  διαπραγματεύσεις,  η συμφιλίωση, η πρώιμη ουδέτερη αξιολόγηση, η ηλεκτρονική επίλυση διαφοράς, ο θεσμός του Συνήγορου, και τέλος η διαμεσολάβηση. Στη συνέχεια θα αντιπαρατεθούν τα προβλεπόμενα μέσα εναλλακτικής επίλυσης στον ΚΠολΔ. Ιδιαίτερη μνεία θα γίνει στη διαιτητική επίλυση διαφορών, με αναφορές στη διεθνή εμπορική διαιτησία, αλλά και άλλα επιμέρους μορφώματα (διεθνής αθλητική διαιτησία, online διαιτησία).  

Ειδικό βάρος θα δοθεί στην επεξεργασία του θεσμού της διαμεσολάβησης, εκκινώντας από την οδηγία 2008/52. Ακολούθως θα εξεταστούν και οι διατάξεις του εθνικού δικαίου. Θα αναλυθούν σημαντικές πτυχές του θεσμού, όπως η διασφάλιση της ποιότητας της διαμεσολάβησης, οι τρόποι προσφυγής στη διαμεσολάβηση, η εκτελεστότητα των συμφωνιών διαμεσολάβησης, η εμπιστευτικότητα της διαμεσολάβησης, καθώς και τα κρίσιμα θέματα και οι προκλήσεις για το μέλλον της διαμεσολάβησης. Στο πλαίσιο αυτό ξεχωρίζουν τα ακόλουθα ζητήματα: Η εξειδίκευση της ιδιότητας και των προαπαιτούμενων των διαμεσολαβητών, η εκούσια ή υποχρεωτική προσφυγή στη διαμεσολάβηση, και η δικαστική μεσολάβηση. Χρήσιμη κρίνεται στο πλαίσιο αυτό η συγκριτική αντιπαράθεση με άλλες έννομες τάξεις, έτσι ώστε να γίνει κατανοητή η σπουδαιότητα της θεματικής σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το μάθημα θα βασιστεί στην παρουσίαση και εξειδίκευση των ανωτέρω εννοιών, σε συνδυασμό με τις αντίστοιχες νομοθετικές πηγές, εσωτερικές (κυρίως ο ΚΠολΔ), κοινοτικές (κυρίως η οδηγία 2008/52), και διεθνείς (κυρίως ο πρότυπος νόμος της UNCITRAL για τη διεθνή εμπορική διαιτησία και η Σύμβαση της Νέας Υόρκης του 1958). Αναφορά σε δικαστικές αποφάσεις θα γίνεται όπου υφίσταται νομολογία επί του θέματος.